Unseen in Thailand
  ข่าวเกี่ยวกับการท่องเที่ยว
  คำแนะนำการท่องเที่ยวทั่วไป

  เที่ยวอุทยาแห่งชาติ

  การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
  การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
  นักเดินทางน่ารู้
  ที่พักพิง
  การเดินทาง
  อาหารการกิน
  คนนำเที่ยว


  สัมภาษณ์ไกด์
  กระทู้ถาม-ตอบ
  ไปเที่ยวมาแล้ว
  โพสรูปประทับใจ
  เล่าสู่กันฟัง
  ฝากถามทีมงาน


  การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
  ททท.ภาคกลาง
  ททท.ตะวันออกเฉียงเหนือ
  ททท.ภาคเหนือ
  ททท.ภาคใต้

     การดูนกนับเป็นกิจกรรมศึกษาธรรมชาติอีกรูปแบบหนึ่งที่กำลังได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายเพราะไม่เพียงช่วยให้ได้รับความเพลิดเพลินจากการชมความงามความน่ารักของนก ได้รับอากาศบริสุทธิ์และได้ออกกำลังซึ่งจะส่งผลให้ผู้ทำกิจกรรมมีสุขภาพแข็งแรง แต่การดูนกยังนำไปสู่การรู้จักและเข้าใจถึงความสัมพันธ์ของนกต่อสิ่งแวดล้อม อันจะช่วยให้ เกิดความตระหนักถึงคุณค่าและหันมาร่วมกันอนุรักษ์นกและธรรมชาติไว้

     การดูนก เป็นกิจกรรมอย่างหนึ่งที่ได้รับความนิยมในกลุ่มผู้รักธรรมชาติทั้งหลาย โดยเริ่มต้นจากกลุ่มผู้สนใจชาวต่างประเทศที่ เดินทางมาดูนกในประเทศไทย เนื่องจากความหลากหลายของพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นทุ่งนา ป่าเขา แม่น้ำ ลำธาร ชายฝั่งทะเล ห้วย หนอง คลอง บึง ล้วนเป็นที่อาศัยของนกมากมายหลายชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเมืองไทยของเรา ซึ่งตั้งอยู่ในเขตร้อน ได้มีการสำรวจและพบ ว่า มีนกชนิดต่างๆ ที่อยู่ประจำถิ่นและอพยพเข้ามาตามฤดูกาลกว่า 900 ชนิด เปรียบเทียบแล้วมีมากกว่าทวีปยุโรป หรืออเมริกาเหนือทีเดียว

     ไม่เพียงเพราะความสวยงามน่ารักเท่านั้น การดำรงชีวิตของนกเหล่านี้ ยังบอกให้เราทราบได้ถึงความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติ และระบบนิเวศในพื้นที่นั้นๆ

     การนำเสนอกิจกรรมดูนกในแหล่งธรรมชาติมาเผยแพร่ครั้งนี้ เพื่อเป็นแนวทางหนึ่งสำหรับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ที่จะสร้างความรักความหวงและห่วงใยธรรมชาติ ร่วมกันรักษาสภาพแวดล้อมที่ดีให้คงอยู่ เพื่อการใช้ประโยชน์ร่วมกันของทุกชีวิตบนผืนดิน อันจะนำไปสู่การท่องเที่ยวแบบยั่งยืนตลอดไป

     การเตรียมตัว การเตรียมตัวที่ดีจะช่วยให้พบเห็นนกได้ง่ายขึ้น เมื่อออกไปดูนกควรเลือกใส่เสื้อผ้าที่มาสีสันกลมกลืนกับสภาพแวดล้อม เช่น สีเขียว เทา หรือน้ำตาล ซึ่งจะไม่ทำให้นกตื่นกลัวหรือสังเกตเห็นได้ง่าย ทำให้มีโอกาสเข้าใกล้นกได้มากขึ้น เสื้อผ้าควรมีแขนขายาเพื่อป้องกันแสงแดดและหนามขีดข่วน รองเท้าควรเป็นชนิดที่กระชับใส่สบาย อย่าลืมสวมถุงเท้าเพื่อป้องกันการเสียดสีจากการเดิน ถ้าไปดูนกบนเขาสูงควรเตรียมเสื้อกันหนาวไปด้วย ถ้าเป็นหน้าฝน เสื้อกันฝนก็เป็นสิ่งที่ขาดมิได้

     การดูนกถือเป็นการเดินทางไปชมธรรมชาติหรือป่าเขาลำเนาไพรที่เรามักนิยมทำกัน แต่ในการเดินทางไปชม ธรรมชาติในครั้งนี้ เราจะเน้นที่นก ด้วยเหตุนี้เราจึงต้องมีกล้องสองตา (Binoculars) หรือกล้องเทเลสโคป (Telescope) ติดตัวไปด้วย เพื่อช่วยให้เห็นนกได้อย่างชัดเจน เห็นรายละเอียดของรูปร่าง สีสัน และพฤติกรรมต่างๆ ราวกับว่านกที่เราเห็นกำลังเกาะ กระโดด หรือบินอยู่ใกล้ๆ ตัวเรา

     ก่อนออกเดินทางไปดูนกในธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นในอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้ามล่าสัตว์ป่า พื้นที่อนุรักษ์ หรือสถานที่ดูนก (Birding Spot) นักดูนกทุกคนควรเตรียมตัวดังต่อไปนี้ เพื่อให้การเดินทางไปดูนกในธรรมชาติได้รับประโยชน์สูงสุด

     1. ศึกษาและหาข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ที่จะไปดูนกให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ เช่น เส้นทางที่ใช้เดินทางไป สถานที่ดูนก เส้นทางภายในสถานที่ดูนก พืชพันธุ์ธรรมชาติ และลักษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ลักษณะของที่พัก ซึ่งอาจเป็นบ้านพักหรือต้องกางเต็นท์ รวมทั้งการขออนุญาตเข้าไปใช้พื้นที่ล่วงหน้าด้วย
     2. ศึกษาชนิดของนกที่อาจพบในสถานที่ที่จะไปดูนก โดยติดต่อขอรายชื่อนกที่สำรวจพบในพื้นที่นั้นๆ จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
     3. เตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นในการดูนกภาคสนามให้พร้อม ได้แก่ กล้องสองตา กล้องเทเลสโคป คู่มือดูนก สมุด บันทึก ปากกา หรือดินสอ ควรตรวจสภาพกล้องสองตาให้เรียบร้อยก่อนออกเดินทาง
     4. เตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นในการเดินทางไปดูนกในธรรมชาติ เช่น หมวก กระติกน้ำ และอุปกรณ์ส่วนตัวอื่นๆ ถ้าหากเดินทางไปดูนกในช่วงฤดูฝน ควรเตรียมร่ม เสื้อกันฝน และถุงพลาสติก เพื่อใช้ใส่กล้องสองตาไปด้วย
     5. แต่งกาย หรือจัดเตรียมเสื้อผ้า ซึ่งมีสีสันเข้ากับสภาพแวดล้อม เช่น เขียว น้ำตาล น้ำเงิน เทา หรือดำ ไม่ควรใส่เสื้อผ้า หรือหมวกสีขาว หรือสีสดใสอื่น ซึ่งถือว่าเป็นสีเตือนภัย (Warning Color) เพราะนก สามารถมองเห็นได้แต่ไกลและอาจบินหนีไปก่อนที่เราจะได้เห็นตัว

     อุปกรณ์ในการดูนก การดูนกเป็นกิจกรรมที่ไม่ยุ่งยาก เพียงแค่มีอุปกรณ์บางอย่าง ก็สามารถออกไปเพลิดเพลินกับนกในธรรมชาติได้แล้ว สำหรับอุปกรณ์ดูนกที่สำคัญ มีดังนี้

     - กล้องส่องทางไกล เป็นอุปกรณ์จำเป็นที่ช่วยขยายภาพของนกที่อยู่ในระยะไกลให้เห็นได้ชัดเจน
     - คู่มือดูนก เป็นหนังสือที่ให้ข้อมูลและภาพประกอบของนกแต่ละชนิด ช่วยให้จำแนกนกที่พบได้ถูกต้อง
     - สมุดบันทึก สำหรับเก็บรายละเอียดเกี่ยวกับนกและธรรมชาติที่พบเห็น เพื่อนำมาศึกษาทบทวนในภายหลัง

     ช่วงเวลาในการดูนก ควรเริ่มต้นตั้งแต่เช้าตรู่ทันทีที่นกออกหากิน ช่วงนี้นกค่อนข้างกระฉับกระเฉง ไม่ค่อยหลบซ่อนทำให้พบเห็นนกได้ไม่ยาก จนกระทั่งสายเมื่ออากาศร้อนขึ้น นกจึงหลบพักผ่อนตามต้นไม้ ช่วงเวลานี้จะพบนกได้ยาก พอถึงยามบ่ายคล้อยแดดร่มลมตกนกจึงออกหากินอีกครั้ง เป็นอีกช่วงเวลาหนึ่งที่เหมาะสำหรับการดูนก

     วิธีการดูนก การดูนกในป่าควรไปเป็นกลุ่มเล็กๆ เพียง 2-3 คน จะช่วยให้มีโอกาสเห็นนกมากกว่าการไปเป็นกลุ่มใหญ่ เมื่อพบเห็นนกแล้วต้องทำตัวให้เงียบที่สุด งดการส่งเสียงโดยไม่จำเป็น และหลีกเลี่ยงการยืนในตำแหน่งที่เป็นจุดเด่น ซึ่งอาจใช้วิธีซุ่มดูนกหลังที่กำบัง เช่น ต้นไม้

     ดูนกที่ไหนและเมื่อไร ท่ามกลางธรรมชาติอันหลากหลายของประเทศไทย ผืนป่าแต่ละแห่งจึงมีนกให้ดูแตกต่างกันไป ดังนั้นหากมีโอกาสเดินทางไปตามภูมิภาคต่างๆ ก็จะได้มีโอกาสพบเห็นนกมากขึ้น รวมทั้งพบนกชนิดใหม่เพิ่มขึ้นด้วย โดยเฉพาะในช่วงที่มีนกอพยพย้ายถิ่นเข้ามา การเลือกสถานที่ดูนกจึงควรกำหนดให้สัมพันธ์กับฤดูกาล ฤดูหนาวควรไปดูนกอพยพบนเขาสูง เช่น อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย หรือนกอพยพตามพื้นที่ชายเลน เช่น อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด ช่วงฤดูฝนควรไปดูนกประจำถิ่นในป่า เช่น อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน อุทยานแห่งชาติเขาหลวง อุทยานแห่งชาติทะเลบัน เป็นต้น

     ข้อควรปฏิบัติสำหรับนักดูนก เมื่อกิจกรรมดูนกแพร่หลายออกไปก็จำเป็นต้องมีข้อปฏิบัติที่เป็นหลักเกณฑ์ไปในทางเดียวกัน เพื่อให้นักดูนกทุกคนได้คำนึงถึงความสุขของนกมากที่สุด และต้องไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ผู้อื่นด้วย นักดูนกทุกคนควรยึดข้อควรปฏิบัติ 9 ประการ ดังนี้

     1. ความสุขของนกต้องมาก่อน การดูนก การถ่ายภาพ การอัดเสียง รวมทั้งการศึกษาทางวิชาการ ควรคำนึงเสมอว่า ต้องไม่เป็นการรบกวน หรือสร้างความลำบากให้แก่นก
     2. อนุรักษ์แหล่งอาศัยหากินของนก การกระทำกิจกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดูนกต้องไม่เป็นการบุกรุก ทำลายแหล่งอาศัยหากินของนกจนพื้นที่นั้นเสียหายหรือเสื่อมโทรมลงไป
     3. เมื่อพบนกที่หายากทำรัง ต้องคำนึงถึงการอนุรักษ์ก่อนสิ่งอื่นใด พยายามคุ้มครองนกให้ดีที่สุด ควรบอกเฉพาะผู้ที่ควรจะทราบเท่านั้น ไม่ควรรีบบอกต่อไปยังนักดูนกคนอื่นๆ เพราะอาจทำให้นักดูนกจำนวนมาก มุ่งไปดูนกที่หายากจนเป็นการรบกวนนก
     4. เมื่อพบนกย้ายถิ่นที่หายาก ต้องนึกอยู่เสมอว่า หากข่าวแพร่ออกไปต้องมีนักดูนกมาดูกันมาก ซึ่งอาจมีผลกระทบอื่นๆ ตามมา เช่น เป็นการรบกวนนก รวมทั้งเจ้าของพื้นที่และผู้อยู่ใกล้เคียง พื้นที่ที่นกหากินอาจเกิดความเสียหาย หรือเกิดปัญหากับเจ้าของพื้นที่หรือไม่
     5. ปฏิบัติตามกฎหมายอนุรักษ์เสมอ ไม่ว่าจะไปดูนกยังสถานที่ใด เราควรเคารพและปฏิบัติตามกฎหมายที่อนุรักษ์นกและพื้นที่นั้นเสมอ
     6. เคารพสิทธิของเจ้าของพื้นที่ ไม่ควรเข้าไปดูนกภายในพื้นที่ใดโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของ การไปทุกครั้งควรแจ้งให้เจ้าของพื้นที่ทราบล่วงหน้าเสมอ
     7. เคารพสิทธิของผู้อื่นที่ใช้สถานที่ร่วมกัน ในขณะที่ผู้อื่นดูนกอยู่ ไม่ควรทำให้นกตกใจจนบินหนีไป ต้องคำนึงเสมอว่ามีผู้อื่นที่ใช้สถานที่ร่วมอยู่กับเรา และหากมีผู้อื่นที่ไม่ใช่นักดูนกอยู่ในบริเวณนั้นด้วย ไม่ควรกระทำสิ่งใดที่เป็นการรบกวนกิจกรรมที่เขากำลังดำเนินอยู่
     8. รายงานการพบนกให้หน่วยงานที่เก็บข้อมูลและเจ้าของพื้นที่เก็บไว้ การศึกษาและอนุรักษ์นกในปัจจุบัน มีผลมาจากการรายงานการพบนกของนักดูนกในอดีต ดังนั้น การที่เรารายงานการพบนกในปัจจุบันให้ผู้ที่เกี่ยวข้องได้ทราบ จะเป็นประโยชน์ต่อการดูนก การศึกษา และการอนุรักษ์นกในอนาคต
     9. ปฏิบัติเช่นเดียวกับในต่างประเทศ ไม่ว่ากฎหมายของแต่ละประเทศบัญญัติไว้ต่างกันเช่นไร แต่การดูนกก็ มีหลักเกณฑ์เหมือนกันทุกแห่ง นักดูนกจึงควรยึดหลักเกณฑ์ที่กล่าวมาแล้วในทุกแห่ง เพื่อการดูนกจะได้เป็นกิจกรรมสากลในระดับนานาชาติ อันจะเป็นผลดีในการร่วมมือกันอนุรักษ์นกต่อไป

     เราร่วมกันอนุรักษ์นกได้อย่างไร เราสามารถจะช่วยอนุรักษ์นกกันได้ทุกคน โดยทำบ้านของเราให้เป็นแหล่งอาศัยที่ปลอดภัยสำหรับนก สร้างแหล่งอาหารขึ้นมา หากใครมีบ้านที่มีบริเวณกว้างขวางก็เลือกปลูกต้นไม้ผล เช่น ต้นตะขบ ไทร หม่อน ตำลึง เพื่อดึงดูดให้นกเข้ามาหากิน แต่ถ้าใครมีพื้นที่จำกัดก็สามารถดึงดูดให้นกเข้ามาด้วยการเตรียมอาหารไว้ต้อนรับ เช่น วางกล้วยไว้สำหรับนกที่กินผลไม้ เตรียมที่ใส่น้ำหวานให้นกมาดูดกิน ทุกเช้าวางกระถางใส่น้ำไว้หน้าบ้านให้นกมาอาบหรือดื่มกิน เพียงแค่นี้ก็จะมีนกหลายชนิดเข้ามาอาศัยในบ้านให้เราได้ชื่นชม

     การสร้างรังเทียมให้นกที่บ้าน เป็นการช่วยขยายพันธุ์ให้นก โดยเฉพาะนกที่อยู่ในเมือง รังส่วนใหญ่มักสร้างด้วยไม้เป็นทรงสี่เหลี่ยมขนาดพอดีกับตัวนก และมีช่องทางสำหรับให้นกเข้าออก รังเทียมควรติดไว้ตามต้นไม้หรือชายคาบ้าน เพียงไม่นานเราคงจะได้เห็นนกเข้าจับจองใช้เป็นที่ทำรังวางไข่และเลี้ยงลูกน้อย

     หากเราไม่นำนกมาเลี้ยงหรือบริโภค รวมทั้งไม่สนับสนุนการซื้อนกเพื่อปล่อยเอาบุญ ก็เป็นการช่วยอนุรักษ์นกอีกทางหนึ่ง เพราะตราบใดที่ยังคงมีการเลี้ยงหรือซื้อขายนก นกในธรรมชาติคงถูกจับมาขายมากขึ้น หากเราต้องการ จะได้ชื่นชมกับนกก็ควรเลือกวิธีออกไปดูในธรรมชาติ หรือดึงดูดให้นกเข้ามาอาศัยอยู่รอบๆ บ้านของเราจะเป็นหนทางที่ดีกว่า

     การดูนกจึงเป็นกิจกรรมที่จะช่วยเชื่อมเราเข้ากับธรรมชาติ และได้เรียนรู้ถึงชีวิตของนกชนิดต่างๆ ที่ล้วนดำรงอยู่ได้ด้วยความผูกผันและพึ่งพาธรรมชาติรอบข้าง จนในที่สุดทำให้เราตระหนักในความสำคัญในคุณค่าของสิ่งเหล่านี้ และหันมาร่วมมือกันรักษาเอาไว้

     ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย 69/12 ซอยรามอินทรา 24 แขวงจระเข้บัว ลาดพร้าว กรุงเทพฯ 10230 โทร. 02-519-3385, 02-943-5965 โทรสาร 02-519-3385


บริษัท เอเวอร์กรีนฮอลิเดย์ จำกัด
1350/134 อาคารไทยรงค์ทาวเวอร์ ถ.พัฒนาการ แขวงสวนหลวง เขตสวนหลวง กรุงเทพ 10250
โทรศัพท์ 02-7137895-7 แฟกซ์02-7137897
Copyright(c) 2006-2009 by www.EzThailand.com
presented by Evergreen@ezthailand.com